Home - Actueel - Persberichten - EC rapport over gevolgen van biobrandstoffen een wassen neus

EC rapport over gevolgen van biobrandstoffen een wassen neus

PERSBERICHT – Met het vandaag uitgekomen rapport gaat de Europese Commissie volgens ontwikkelingsorganisatie ActionAid voorbij aan de sociale gevolgen van het Europese biobrandstofbeleid in ontwikkelingslanden. De Commissie onderschat ernstig hoeveel land in Afrika geroofd wordt om biobrandstof voor onze markt te produceren en hoeveel impact deze productie heeft op wereldwijde voedselprijzen.

 

Uit eigen onderzoek van ActionAid* blijkt, dat in de afgelopen jaren maar liefst 6 miljoen hectare land – dat is bijna twee keer het oppervlak van Nederland – overgenomen is door Europese bedrijven voor de productie van biobrandstof. Zij spelen voornamelijk in op de vraag naar biobrandstof vanuit de Europese markt, die wordt ingegeven door de 10% richtlijn die de EU hanteert. De EU gaat voorbij aan de link tussen landinvesteringen en ons biobrandstofbeleid en  spreekt slechts over zorgelijke landdeals op 50.000 tot 160.000 hectare grond.

Verder heeft het biobrandstofbeleid zo’n enorm effect op de stijgende voedselprijzen dat tien invloedrijke instanties, waaronder het Internationaal Monetair Fonds (IMF) en de Wereldhandelsorganisatie (WTO), in 2011 al opriepen tot afschaffing van dit beleid. De laatste voorspellingen laten zien dat de EU doelstelling met betrekking tot biobrandstof de reeds stijgende voedselprijzen nog verder beïnvloedt. Tegen 2020 zal de prijs van plantaardige olie gestegen zijn met 36%, van mais met 22%, van tarwe met 13% en van oliehoudende zaden met 20%. Kwetsbare mensen in ontwikkelingslanden – met name vrouwen – worden hierdoor het hardst geraakt. De Europese Commissie rapporteert alleen stijging van voedselprijzen van tussen de 1 en 4 % in 2008-2010, afhankelijk van het gewas, en negeert daarmee divers bewijs van grotere impacts van haar biobrandstofbeleid.

Toen de Renewable Energy Directive (2009) werd geschreven, waren er reeds zorgen over mogelijke negatieve gevolgen voor ontwikkelingslanden, vooral op het gebied van voedselzekerheid en landrechten. Er werden echter geen verplichte sociale criteria geïntroduceerd, maar slechts een rapportageverplichting met de mogelijkheid tot corrigerende maatregelen op basis van de bevindingen. Het rapport van vandaag was een kans voor de Commissie om de negatieve gevolgen van haar beleid te erkennen en te beloven dat zij haar richtlijn zal herzien. Een gemiste kans, nu blijkt dat niet alle feiten aan het licht komen.

Barbara van Paassen, beleidsadviseur van ActionAid in Nederland, zegt hierover: “Het rapport van de Europese Commissie over de sociale gevolgen van haar biobrandstofbeleid is een wassen neus. Het onderschatten van de omvang van landinvesteringen en voedselprijsstijgingen en de gevolgen hiervan op mensen in ontwikkelingslanden geeft blijk van een gebrek aan realiteitszin.”

Verder blijkt uit het onderzoek van ActionAid dat Engeland met dertig projecten koploper is in het aantal grote investeerders in biobrandstof in Sub-Sahara Afrika. Het totaal aan Europese, inclusief Nederlandse, biobrandstofprojecten is 98. Een gemiddelde landovereenkomst beslaat 68,000 hectare.

Vandaag komt de Europese Commissie eveneens met een rapport waarin men alvast kijkt naar het energie- en klimaatbeleid ná 2020. ActionAid vraagt de Commissie echter om eerst de huidige data accuraat te krijgen, voordat zij begint met het smeden van toekomstplannen op het vlak van biobrandstof en bio-energie.

Van Paassen voegt toe: “Als de EC adequaat werk had gemaakt van dit rapport in  data en methodologie, dan zou de conclusie zeker zijn geweest dat zij een einde moet maken aan de promotie van biobrandstoffen uit voedsel. Europa en haar lidstaten moeten onmiddellijk actie nemen om te voorkomen dat ons energiebeleid nog meer honger veroorzaakt. Wij vragen de Nederlandse overheid dan ook om zich hier hard voor te maken. De huidige onderhandelingen over het EU ILUC voorstel bieden niet alleen kans op betere carbon accounting, maar ook het uitfaseren van biobrandstoffen uit voedsel.

* Vanaf 2009 heeft ActionAid een database opgebouwd bestaande uit 98 biobrandstofcases. De volgende bronnen zijn hiervoor aangehouden: CPs, ActionAid bezoeken, rapporten van andere NGO’s, media en instituten. Oudere projecten zijn in het kader van onderhavige briefing paper opnieuw gecheckt op actualiteit en juistheid.

Neem voor meer informatie contact op met:

  • Barbara van Paassen, beleidsadviseur ActionAid, via 06-47785454 of barbara.van.paassen@actionaid.org (in Nederland)
  • Charlotte Armstrong, internationale media ActionAid via  +44 (0) 7738 884014 of charlotte.armstrong@actionaid.org (in Groot-Brittannië)
  • Ginny Reid, Engelse media en woordvoerders ActionAid UK +44 (0)7714 718935 of 07753 973486 of ginny.reid@actionaid.org (in Groot-Brittannië)
  • Meer informatie

    1. De briefing paper “Adding Fuel to the Flame” van ActionAid is een gedetailleerde uiteenzetting van de sociale impacts van het EU brandstofbeleid en geeft nieuwe cijfers over de mate waarin Europese investeerders land in Afrika verwerven voor de productie van biobrandstof. Het is vooruitlopend op het EC rapport over de sociale impact van biobrandstof geschreven.
    2. ActionAid roept op om biobrandstoffen uit landbouwgewassen – niet alleen uit voedsel – vóór 2020 uit te faseren, aangezien deze een significante rol spelen in de uitdaging van voedselschaarste, de voedselprijzen doen stijgen en de uitstoot van broeikasgassen vergroten.
    3. Het getal van 6 miljoen hectare land dat ActionAid aanhoudt, refereert aan land dat tussen 2009 en 2012 door Europese bedrijven in Afrika werd overgenomen om biobrandstof te produceren. Hoewel onzeker is of op dit totale gebied sprake was van negatieve sociale gevolgen, heeft ActionAid al wel landroofcijfer vastgesteld dat veel hoger ligt dan de schatting van de Europese Commissie.
  • Belangrijkste cijfers

    1. Wanneer we het huidige gebruik van biobrandstoffen in Europa zouden omrekenen naar kilocalorieën, dan is dit gelijk aan de hoeveelheid kilocalorieën waarmee jaarlijks 185 miljoen mensen gevoed zouden kunnen worden.
    2. De EU biobrandstof doelstellingen zorgen ervoor dat de volgende voedselprijzen in 2020 gestegen zijn: plantaardige olie met 36 %, mais met 22 %, tarwe met 13 % en oliehoudende zaden met 20 %
    3. Als elk land in 2020 10% van haar transportbrandstof haalt uit biobrandstof, moet meer dan een kwart – 26% – van alle gewassen omgezet worden in brandstof

Fuel to the Flame

Download het rapport

Fuel for Thought

Download het rapport