Rapport: Schulden voeden de klimaatcrisis

Schulden vormen een enorm obstakel voor klimaatactie. Maar dit probleem is ook op te lossen. Actie op het gebied van schulden zou een van de meest impactvolle en haalbare klimaatoplossingen zijn.

Veel landen, vooral in het mondiale Zuiden, hebben een enorme staatschuld door grote leningen van internationale instellingen of andere landen. Voor steeds meer landen wordt het terugbetalen met rente zo duur, dat er nauwelijks geld overblijft voor andere zaken zoals zorg, onderwijs of klimaat. Dit is de zogenaamde schuldencrisis.

De schulden- en klimaatcrisis zijn nauw met elkaar verweven. Op een manier die oneerlijk uitpakt, juist de landen en gemeenschappen die het zwaarst te lijden hebben onder de klimaatcrisis betalen daar de rekening voor. De landen die het kwetsbaarst zijn voor klimaatverandering worden het hardst geraakt door de wereldwijde schuldencrisis. Juist in die landen komen klimaatrampen steeds vaker en heviger voor.

Landen die aan de frontlinie van de klimaatcrisis staan, worden gedwongen zoveel van hun nationale begroting te besteden aan het aflossen van staatsschulden, dat er nauwelijks geld overblijft. Dit zorgt voor investeringen in en uitbreiding van fossiele brandstoffen, een rem op klimaatactie en duurzame ontwikkeling en gemeenschappen die worden blootgesteld aan toenemende klimaatimpact.

De vicieuze cirkel tussen de schulden- en klimaatcrisis versterkt elkaar jaar na jaar, wat leidt tot stijgende CO2-uitstoot, meer en ernstigere klimaatrampen, gebrek aan klimaatactie en steeds diepere schulden.

Het nieuwe rapport van ActionAid, “Debt Fuels the Climate Crisis: How the Finance Flows”, laat met data zien hoe de klimaat- en schuldencrisis met elkaar verbonden zijn. De belangrijkste uitkomsten:

• ● Van de meest klimaatkwetsbare landen (een derde van de klimaatkwetsbare landen) verkeert 93,5% in, of loopt risico op, schuldnood
• ● Klimaatkwetsbare landen besteden bijna twee derde (65%) van hun nationale inkomen aan het aflossen van schulden, daardoor blijft er weinig over voor klimaat, gezondheidszorg, onderwijs of andere publieke diensten
• ● Deze landen worden gedwongen om bijna 25 keer meer geld te besteden aan schuldaflossing dan aan klimaatactie
• ● De schulden die landen in het mondiale Zuiden aflossen, zijn bijna 225 keer zo hoog als de subsidies en giften aan klimaatfinanciering die zij vanuit het mondiale Noorden ontvangen

Dit is het vierde rapport in ActionAid’s jaarlijkse serie “How the Finance Flows”, waarin de geldstromen met betrekking tot klimaatverandering worden onderzocht. Eerdere rapporten onderzochten hoe internationale banken de fossiele industrie en grootschalige landbouw in het Mondiale Zuiden financieren (2023), over publieke subsidies voor deze sectoren (2024), en de beperkte klimaatfinanciering voor een eerlijke en rechtvaardige transitie (2025).

Meer weten?
Lees hier het volledige rapport