Home - Doe mee - Campagnes - Eerlijke mijnbouw

In actie voor eerlijke mijnbouw

Zuid-Afrika is rijk geworden door de vele grondstoffen in haar bodem. Met name platina en steenkool zijn belangrijke bronnen van inkomsten. Helaas komen de opbrengsten veelal ten goede aan grote mijnbouwgiganten, terwijl hele gemeenschappen van hun land worden gejaagd en uitgebuit in de mijnen. Ze blijven achter met vervuilde grond en verzuurd water, waardoor ze grote gezondheidsrisico’s lopen.

Elizabeth Mthethwa (64) woont in Ermelo, Zuid-Afrika, genoemd naar de gelijknamige plaats in Nederland. Hier staat ook de Imbabala kolenmijn, die inmiddels is gesloten maar de omwonenden in schrijnende omstandigheden achterliet. Wat ooit vruchtbare landbouwgrond was, is verworden tot een zwart, licht ontvlambaar maanlandschap. De geplunderde bodem is instabiel geworden, met gevaar op instorting. Dat laatste werd Elizabeth’s zoon fataal.

“Dlozi was op zoek naar achtergebleven steenkool om op te kunnen koken,” vertelt Elizabeth in tranen. “Toen de mijn instortte, werd hij bedolven. Mijn andere zoon heeft het werk voortgezet, want we zijn nog steeds de begrafenis en het graf van zijn broer aan het afbetalen. Ik leef in constante angst dat hem hetzelfde zal overkomen.”

Vrouwen verzamelen steenkool uit de verlaten Mbabane mijn in Zuid-Afrika. Foto: Oupa Nkosi - ActionAid

Vervuiling

De winning van steenkool gaat gepaard met veel vervuiling. Door zware metalen  en chemicaliën wordt landbouwgrond onvruchtbaar, raakt drinkwater vervuild en komen er giftige stoffen in de lucht. Het water vormt een bron van besmetting, vooral voor kinderen. Ziektes liggen op de loer en gezondheidsproblemen zijn aan de orde van de dag. Bovendien is leven rondom een mijn levensgevaarlijk vanwege aardverzakkingen en smeulende vuren.

Verlies van huis en broodwinning

Voor veel bewoners op het Zuid Afrikaanse platteland is landbouw het belangrijkste middel van bestaan. Hele gemeenschappen zijn ervan afhankelijk. Door de vervuiling wordt het verbouwen van gewassen steeds moeilijker en komt de broodwinning van bewoners in gevaar. Er is niet genoeg voedsel, laat staan spaargeld om te investeren in scholing of goede huizen. In het ergste geval worden mensen gedwongen plaats te maken voor een steenkoolmijn en moeten ze het land verlaten waarop ze al generaties leven.

Gevolgen voor vrouwen

Terwijl mannen gebukt gaan onder het loodzware werk in de mijnen en daardoor vaak gezondheidsklachten krijgen, zijn vrouwen op een andere manier slachtoffer. Zij komen niet in aanmerking voor compensatie van de afgenomen grond en moeten door de ernstige vervuiling vaak verder lopen om schoon water te halen. Vaak moeten ze elders hun voedsel verbouwen en zijn ze meer tijd kwijt door de zorg voor zieke familieleden. Door hun toegenomen werklast, hebben vrouwen en meisjes minder tijd om naar school te gaan, te leren en een baan te zoeken. Sommige vrouwen zien zich zelfs genoodzaakt om zich te prostitueren om zo de eindjes aan elkaar te knopen, met alle gezondheidsrisico’s van dien.

Steun vrouwen in mijnbouwgebieden

Doneer

Dit doet ActionAid

  • Samen sta je sterk. Daarom willen we meer vrouwen uit Zuid-Afrikaanse mijnbouwgebieden verenigen in netwerken zodat ze in groepsverband hun rechten kunnen verdedigen en opeisen.

  • Kennis is macht. Daarom willen we veel meer omwonenden van mijnen voorlichting geven over hun rechten en bewijs van milieu- en mensenrechtenschendingen verzamelen.

  • Campagne voeren werkt. Daarom willen we vrouwennetwerken helpen bij hun acties voor eerlijke steenkolenwinning en bij energiebedrijven en de overheid verder aandringen op verandering.

Een greep uit onze successen

  • 150 lokale organisaties

    uit 13 landen bundelden met steun van ActionAid hun krachten in het IANRA-netwerk: de enige Afrikaanse alliantie die opkomt voor de rechten van mensen in mijnbouwgebieden.

  • Fairphone

    ’s werelds eerste eerlijke mobiele telefoon werd in 2010 bedacht en mede-opgericht door ActionAid. Inmiddels is het een zelfstandig bedrijf met meer dan 100.000 klanten.

  • Unieke wetgeving

    ActionAid ontwikkelde de allereerste modelwetgeving voor de mijnbouw. Dit unieke wetsvoorstel is in samenwerking met lokale gemeenschappen en werkgroepen van de Afrikaanse Unie ontwikkeld, en zal als deze wordt geïmplementeerd, veel sterker zijn dan het vrijblijvende systeem van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Een geweldige stap voor milieu en mensenrechten in Afrika.

  • 700 community monitors

    leidde ActionAid op in Zuid-Afrika om misstanden in de mijnbouw vast te leggen. Deze rapportages waren onmisbaar bij de salarisonderhandelingen van de Manikana mijnwerkers en de omwonenden van AngloPlat.

Kom in actie voor bewoners van mijnbouwgebieden

Doneer