Home - Doe mee - Campagnes - Misstanden in de palmolieproductie
Margarita Osorio uit Guatemala woont pal naast een palmolieplantage. © Fabio Erdos/ActionAid
Aan het einde van een jaar waarin het coronavirus alles domineerde, zou je soms bijna vergeten dat er nog zo veel meer speelt. Helaas zijn er op allerlei plekken in de wereld nog vele andere crises gaande die ook echt onze aandacht verdienen. Wij willen dit rare jaar niet afsluiten, zonder ook daar bewust bij stil te staan.
Ben je bijvoorbeeld bekend met palmolie? Een ingrediënt dat je waarschijnlijk dagelijks gebruikt, ook tijdens de feestdagen omdat het onder meer verwerkt wordt in kerstkransjes, chocolade, maar ook in pindakaas en shampoo. Wist je ook dat de productie van deze olie gepaard gaat met ontbossing, vervuiling en (seksueel) geweld? Vooral vrouwen zijn de dupe van palmolie!

“Het water is te vies geworden om van te drinken of de was mee te doen”

Lucía García Caal (47, niet op de foto) woont in een palmoliegebied. Ze vertelt: “In mijn jeugd waren de bergen groen, de rivieren schoon en ziektes afwezig. Maar sinds de komst van de palmoliebedrijven tien jaar geleden, ziet alles er anders uit. Het water staat stil en het is te vies geworden om van te drinken of de was mee te doen. Het maakt ons ziek: we krijgen huiduitslag of diarree. Onze kinderen krijgen huidziektes, veroorzaakt door de larven. Ouderen sterven van het vele overgeven. Het water is ons leven en het maakt me boos en verdrietig dat er hier niets tegen wordt gedaan. Palmoliebedrijven zijn een lastercampagne tegen ons begonnen, maar we hebben niets misdaan. We verdedigen enkel ons land en onze families.”

Angelina Ba Ical woont in Guatemala. Haar drinkwater kreeg een gelige kleur toen de palmoliebedrijven in de omgeving hun plantages begonnen aan te leggen. Met haar dochtertje is ze op zoek naar schoon water. ©Fabio Erdos/ActionAid

Het paradijs Guatemala

Prachtige vulkanen, bergen en ongerepte bossen: van een afstand lijkt Guatemala een waar paradijs. Maar niets is minder waar! Al jaren worden in rap tempo hele bossen gekapt om zo meer landbouwgrond vrij te maken. Die grond wordt o.a. gebruikt voor palmolieplantages. Het land wordt vernietigd en lokale gemeenschappen uitgebuit en geïntimideerd. Voor onze producten.

Meer zorgtaken

Water halen, het huishouden en de zorg voor kinderen, zieken en ouderen – het zijn taken die vrouwen in Guatemala goeddeels voor hun rekening nemen. Door vervuiling die gepaard gaat met de palmolieproductie nemen deze taken toe: meer mensen raken ziek en vrouwen moeten bijvoorbeeld verder lopen voor schoon water. Doordat vrouwen meer tijd kwijt zijn aan deze onbetaalde zorgtaken, is er minder tijd voor hun eigen ontwikkeling en betaald werk.

Inkomsten lopen terug

Ook het kleinschalig verbouwen van eigen voedsel wordt veelal gedaan door vrouwen, waarmee zij voorzien in het levensonderhoud van hun gezin en gemeenschap. Door landroof en vervuiling als gevolg van de palmolieproductie wordt dit steeds moeilijker. Tegelijk komen vrouwen niet in aanmerking voor de (geringe) werkgelegenheid die de palmolie-industrie met zich meebrengt. Daardoor ontstaat een groot voedselgebrek én worden vrouwen (financieel) steeds afhankelijker van mannen.

Toename van geweld

Als lokale gemeenschappen in opstand komen tegen de palmoliebedrijven, krijgen ze vaak te maken met bedreigingen, laster, geweld en zelfs moord. Vrouwen krijgen daarnaast ook te maken met (seksuele) intimidatie, misbruik en verkrachting, wat toegenomen is door de komst van grote aantallen alleenstaande mannen die naar de palmolieplantages komen om te werken. Ook seksuele uitbuiting, bijvoorbeeld in ruil voor werk, komt veel voor. Dit kan en mag niet zo doorgaan!

De rol van Nederland

Vraag je je af waar dit verhaal over onze kerstkransjes linkt aan Nederland? Maar liefst 43% van de Guatemalteekse palmolie komt rechtstreeks ons land binnen, via de Rotterdamse haven. Dat maakt Nederland medeverantwoordelijk voor de misstanden en dus moeten wij er iets aan doen om de mensenrechten te verdedigen en beschermen!

Steun vrouwen een vuist te maken tegen palmoliebedrijven >>

Dit doet ActionAid

  • We doen onderzoek naar schendingen van vrouwenrechten in de productieketens van o.a. palmolie, zodat we gefundeerd bedrijven kunnen aanspreken.

  • We steunen vrouwen die rondom palmolieplantages wonen om op te komen voor hun rechten door bijvoorbeeld juridische bijstand.

  • In Nederland gaan we met de overheid en bedrijven in gesprek over strengere wetgeving die bedrijven verplicht mensenrechten – die van vrouwen in het bijzonder – te respecteren.

Teken het manifest!

Verschillende afbeeldingen van vrouwen die samen met ActionAid strijden voor een eerlijke wereld. Tekst: Wat is nou écht belangrijk?

Roep samen met ons politieke leiders op om vanuit feministische waarden te regeren en teken het manifest!

Ik laat mijn stem horen >>