Home - Doe mee - Word donateur - Niet op die fiets!

We verruilen steeds vaker de auto voor een elektrische auto of e-bike. Lekker snel, lekker makkelijk en vooral lekker duurzaam. Het lijkt wel de utopie van de toekomst. Een utopie die een duistere realiteit met zich meebrengt voor heel veel mensen in het mondiale zuiden.

Want voor de accu’s van deze elektrische voertuigen zijn veel grondstoffen nodig, zoals o.a. mangaan. Mangaan wordt gewonnen in Zuid-Afrika en zit in windmolens, zonnepanelen, elektrische auto’s en e-bikes. En uit ons laatste onderzoek blijkt dat bij het mijnen hiervan mensenrechten stelselmatig geschonden worden en vrouwen de hardste klappen opvangen.

Activiste Matlhogonolo, die in Zuid-Afrika dichtbij zo’n mijn woont, weet dat maar al te goed »

Ja, wij willen een duurzame transitie.
Maar nee, niet op die fiets!

Daarom moet Nederland als één van de grootste doorvoerlanden van mangaan verantwoordelijkheid nemen. Dat doen we door wetten in te voeren en te stoppen met roepen dat we te klein zijn om het verschil te maken, dat zijn we namelijk helemaal niet. Teken daarom nu de petitie »

Onderteken de petitie

Onze duurzame energietransitie mag niet ten koste gaan van vrouwenrechten of het milieu ergens anders in de wereld. Ja, we willen zorgen voor het klimaat, maar niet op die fiets! Laten we deze transitie in 1 keer goed aanpakken!

Bedrijven hebben nu geen enkele verplichting om vrouwenrechten of het milieu te respecteren. Dat is toch bizar?! Gelukkig ligt er in de Tweede Kamer een wetsvoorstel klaar (de Wet Verantwoord en Duurzaam Internationaal Ondernemen) dat bedrijven verantwoordelijk kan maken.

Laat nu aan het kabinet horen dat jij wilt dat deze wet er komt. Want vrouwenrechten moeten altijd gerespecteerd worden. Zo maken we onze duurzame producten écht duurzaam!

Teken de petitie nu!

Ja, ik wil duurzame energie, maar niet ten koste van vrouwenrechten!

  • Als ondertekenaar van de petitie houden we je per mail op de hoogte van deze campagne. Als je aangeeft de nieuwsbrief te willen ontvangen krijg je ook 1 á 2 keer in de maand een update met extra informatie over ons werk. Vul je je telefoonnummer in? Dan kunnen we je in de toekomst bellen over campagne-updates en mogelijkheden om ons werk te steunen. Lees meer in ons privacybeleid.

Om deze video te bekijken moeten de marketing-cookies geaccepteerd zijn.

Cookie-instellingen beheren

Steun vrouwen in Zuid-Afrika in hun strijd voor gerechtigheid

Onderteken de petitie »

Wat gaat er mis?

  • De mijnen gebruiken veel van het schaarse grondwater en vervuilen wat overblijft. De vrouwen in de regio worden belast met het zoeken naar nieuwe, schone waterbronnen. Omdat deze ver weg zijn en de wegen onverlicht, lopen vrouwen grote risico’s op seksueel geweld.

  • Mangaan wordt o.a. gewonnen middels explosies. Bij deze explosies ontstaan scheuren in woningen en komt er veel asbest vrij, wat lijdt tot gezondheidsproblemen zoals luchtwegklachten, asbestose en longkanker. De zorgtaken voor zieke familieleden komen vaak bij vrouwen terecht.

  • De werkgelegenheid die de mijnen creëren gaat niet naar lokale gemeenschappen, maar naar arbeidsmigranten uit andere regio’s. Hierdoor wordt de lokale bevolking niet in staat gesteld in eigen levensonderhoud te voorzien.

  • Banen zijn, ondanks quota, bijna uitsluitend beschikbaar voor mannen. Zo worden vrouwen nog verder economisch achtergesteld. Er zijn voor vrouwen weinig manieren om geld te verdienen, waardoor ze uit noodzaak hun heil gaan zoeken in gedwongen prostitutie.

  • Gemeenschappen worden niet geïnformeerd over, noch geconsulteerd bij beslissingen van mijnbouwbedrijven, terwijl dit wettelijk verplicht is. Als er al enige vorm van consultatie plaatsvindt, worden vrouwen niet of nauwelijks betrokken en uitgenodigd. Dit vergroot hun achterstandspositie.

Matlhogonolo Mochware weet maar al te goed welke impact de mijnen kunnen hebben. Toen ze 18 was, verkrachtte een mijnwerker haar. “Ik droomde ervan om naar school te gaan en later kinderen te krijgen. Maar ik moest snel volwassen worden en zorgen voor mijn zieke moeder, mijn jongere broer en een kleine baby die ik eigenlijk niet wilde. Het was echt moeilijk.”

Matlhogonolo kwam al snel in aanraking met de door ActionAid gesteunde organisatie Mining Affected Communities United in Action. Ze werd verkozen om vrouwen uit de Noord-Kaap te vertegenwoordigen binnen de organisatie. “Ik leerde hoe mijnbouw onze gemeenschap beïnvloedt en over de schending van vrouwenrechten.” 

Nu traint ze zelf actief vrouwen over o.a. financiële onafhankelijkheid en duurzame landbouw en helpt ze met het opzetten van tuintjes: “Ik probeer vrouwen te adviseren dat er niets zo krachtig is als onafhankelijkheid.”

Dit doet ActionAid:

  • We doen onderzoek naar de impact van bijvoorbeeld mangaanmijnen op vrouwenrechten, zodat we o.a. in Nederland en Zuid-Afrika kunnen lobbyen voor betere regelgeving.

  • We ontwikkelen trainingen, bijvoorbeeld voor lokale jonge vrouwen op het gebied van leiderschap, communicatie, het tegengaan van misbruik en het opeisen van hun rechten.

  • We stimuleren vrouwen om economisch zelfstandig te worden, bijvoorbeeld middels ondernemerschapstrainingen en een startbedrag om een eigen bedrijf op te zetten en te laten groeien.

Veelgestelde vragen

  • Wat is mangaan?

    Mangaan is een grondstof die veel voorkomt in de bodem van de Noordkaap in Zuid-Afrika. We vinden het terug in staal, batterijen voor elektrische fietsen en auto’s, windmolens en zonnepanelen. Allemaal producten die we hard nodig hebben in de strijd voor een beter klimaat.

  • Waarom voert ActionAid nu deze campagne?

    Uit recent onderzoek van ActionAid blijkt dat bij het winnen van mangaan mijnbouwbedrijven de mensenrechten van de lokale bevolking grof schenden. Zo gebruiken zij het al schaarse drinkwater van de lokale bevolking, vergiftigen het overgebleven water en vervuilen de lucht met heftige en onaangekondigde explosies. Dit alles leidt tot ziektes als asbestose, tuberculose en longkanker. Ook de toename van seksueel geweld is een ernstig probleem. Met deze campagne willen we  aandacht vragen voor deze misstanden en doen we een dringende oproep aan de politiek om effectieve maatregelen te treffen.

  • Wat heeft mangaan met elektrisch rijden te maken?

    Alles! Mangaan zit namelijk in bijna alle oplaadbare batterijen. En de vraag naar elektrisch rijden neemt razendsnel toe; elektrische auto’s, bezorg-, sport- en bakfietsen vliegen je bijna letterlijk om de oren. De overstap van brandstof naar elektrisch rijden kun je dus niet los zien van mangaan.

  • Waarom worden vrouwen extra hard geraakt door dit probleem?

    Het aantal zieken neemt door de gevolgen van mangaanmijnbouw toe. De ziekenzorg komt bijna altijd op de schouders van vrouwen en meisjes terecht. Hierdoor kunnen zij niet naar school en niet werken. Daarnaast is geweld tegen vrouwen enorm toegenomen sinds de komst van de mijnen. Veel vrouwen krijgen hiermee te maken. Ook belanden veel vrouwen gedwongen in de prostitutie.

  • Moeten we nu stoppen met elektrisch rijden?

    Nee, want elektrisch rijden is juist beter voor het milieu! Het is dus niet fout om elektrisch te rijden en we willen dit ook zeker niet ontmoedigen. Wel vinden we dat het label ‘duurzame fiets’ waardeloos is als er mensenrechten geschonden worden om die fiets te maken. Wij zijn een groot voorstander van elektrisch rijden, maar niet ten koste van vrouwenrechten. ActionAid pleit dus niet voor minder elektrische fietsen en auto’s maar voor een harde aanpak van deze kwalijke praktijken. Laten we het gewoon in één keer goed doen en ervoor zorgen dat bedrijven zich niet schuldig maken aan mensenrechtenschendingen.

  • Zijn e-bikes de grootste boosdoeners?

    Eerlijk is eerlijk, in een e-bike zit natuurlijk minder mangaan dan in bijvoorbeeld de veel grotere accu van een elektrische auto. Maar het aantal e-bikes groeit ontzettend snel in Nederland. Het afgelopen jaar verdubbelde de verkoop zelfs en inmiddels heeft 1 op de 3 Nederlanders er een in de schuur (of voor de deur) staan. Daarom is het ontzettend belangrijk dat we misstanden in de mangaanmijnen tegengaan.

  • Wat wil ActionAid bereiken?

    Wij willen dat er in Nederland een wet komt op internationaal maatschappelijk ondernemen (de zogenaamde IMVO-wet). Deze wet kan bedrijven wettelijk verplichten om problemen met milieu- en mensenrechtenschending in hun productieketens aan te pakken. Als de wet in Nederland wordt aangenomen dan geven we ook het goede voorbeeld voor een vergelijkbare wet op EU-niveau. Duitsland en Frankrijk gingen ons al voor.

    We overhandigen deze petitie in september 2021 aan Kamerleden. Hiervan houden we je op de hoogte!

  • Wat doet ActionAid op dit moment om vrouwenrechten te beschermen?

    Wij voeren campagne en lobby voor de zichtbaarheid en aanpak van mensenrechtenschending bij mangaanmijnen. Ook doen we in samenwerking met ActionAid Zuid-Afrika onderzoek naar de feiten achter deze misstanden. Daarnaast werken we intensief met de vrouwen zelf samen, bieden training en kennis om hen weerbaar te maken en voor zichzelf op te komen.

  • Wat is de rol van Nederland?

    Nederland is een van de grootste importeurs van Zuid-Afrikaans mangaan. Ons land staat zelfs in de wereld top drie. Daarom heeft Nederland een extra grote verantwoordelijkheid. We moeten inzetten op een nationale én een Europese wet die de aanpak van milieu- en mensenrechtenschending verplicht stelt.

  • Wat kan ik doen?

    Je kunt drie dingen doen:

    1. ben je bewust van het verhaal achter mangaan
    2. teken onze petitie ‘Niet op die fiets’
    3. deel deze campagne met anderen

    Jouw stem is van onschatbare waarde. Elke handtekening versterkt onze eis richting de Tweede Kamer en het kabinet voor een betere wetgeving die milieu en mensenrechtenschending in productieketens zoals mangaan aanpakt, waardoor onze e-bikes en elektrische auto’s vrij zijn van uitbuiting en geweld van vrouwen in Zuid-Afrika.

Doe mee met The 35 Challenge!

 

35%. Dat is het percentage vrouwen dat te maken krijgt met geweld. Wij vinden dat dit overal ter wereld moet stoppen. Jij toch ook? Doe mee aan de challenge en meld je aan! »