Home - Landen - Mozambique

“Met steun van ActionAid konden we een landcertificaat bemachtigen, waardoor we een stuk sterker staan tegenover grote bedrijven.”

Helena, boerin uit Mozambique
Bij ActionAid's REFLECT-circles praten vrouwen over de problemen waar ze tegenaan lopen, zoals het gebrek aan een eigen inkomen, landrechten, (seksueel) geweld en een achtergestelde positie in het algemeen. ©Fabio Erdos/ActionAid

Mozambique

Ondanks het feit dat Mozambique een van ’s werelds snelst opkomende economieën is, leeft meer dan de helft van de inwoners onder de armoedegrens. De rijke natuurlijke hulpbronnen van het land hebben recentelijk veel buitenlandse investeringen aangetrokken, maar dit komt zelden ten goede aan de bevolking. Ook loopt de overheid inkomsten mis door belastingontwijking – geld dat geïnvesteerd had kunnen worden in de broodnodige publieke voorzieningen.
  • 85%

    van de boeren is vrouw

  • 33%

    van de bevolking heeft niet genoeg te eten

  • 44%

    van de volwassenen kan niet lezen en schrijven

Recht op land

Vrouwen zijn in Mozambique onlosmakelijk verbonden met land en voedsel. Zo’n 85 procent van de boeren is vrouw. Ze verbouwen voedsel voor hun eigen gezin en het verkopen van de surplus zorgt voor aanvullende inkomsten. Sinds de onafhankelijkheid zijn er veel landconcessies verleend aan grote bedrijven. Voor kleine boeren is dit rampzalig: ze kunnen zonder pardon van hun land worden verdreven. Doordat de meeste vrouwen geen officiële eigenaar zijn, worden zij extra hard getroffen.

Extreem weer

Het land kampt daarnaast met overstromingen, droogte en onregelmatige regenval als gevolg van klimaatverandering. Dat maakt landbouw – de belangrijkste bron van inkomsten voor zo’n driekwart van de bevolking – een enorme uitdaging voor gezinnen die reeds onder de armoedegrens leven. In 2019 waren de overstromingen als gevolg van cycloon Idai zo hevig dat meer dan 400.000 mensen hun huizen en boerderijen moesten verlaten.

Een achtergestelde positie

In Mozambique worden vrouwen van jongs af aan ongelijk behandeld. Ouders sturen vaker hun zonen naar school, omdat jongens worden gezien als toekomstige broodwinners. Daarnaast bestaat er hoge schooluitval van meisjes door een gebrek aan goede sanitaire voorzieningen en kans op geweld. Dat blijkt ook wel uit de cijfers: terwijl nagenoeg alle meisjes nog worden ingeschreven bij een basisschool, gaat slechts 33 procent naar de middelbare school. Volgens de traditionele rolpatronen zijn meisjes voorbestemd het huishouden te runnen. Ze worden vaak op jonge leeftijd al uitgehuwelijkt, of voelen zich gedwongen jong te trouwen om geen financiële last te zijn en een bruidsschat te krijgen voor hun ouders. Dit houdt hen in een afhankelijke positie.

Sterker met landrechten

De boerinnen op de foto maken deel uit van de boerencoöperatie Eduardo Mondlane. Onder hen is Helena. Ze vertelt: “Met steun van ActionAid is het ons gelukt om een landcertificaat te bemachtigen, waarin staat dat wij de officiële eigenaar zijn van onze landbouwgrond. Vroeger kwamen alleen mannen hiervoor in aanmerking. Grote bedrijven, zoals de naburige suikerrietplantage, denken dat ze ons vrouwen makkelijk van ons land kunnen jagen, maar dankzij de landrechten staan we nu een stuk sterker!”

© Kadir van Lohuizen/NOOR voor ActionAid

Dit doet ActionAid

  • Vrouwenrechten
    ActionAid helpt vrouwen in Mozambique op te komen voor hun rechten. We versterken de positie van boerinnen door ze te verenigen in boerencoöperaties en hun landrechten vast te leggen. Daarnaast verbeteren we in Pebane (Zambézia), de armste regio van Mozambique, de kwaliteit van het onderwijs en de veiligheid op scholen. Zo stellen we meer meisjes in de gelegenheid om een diploma te behalen. Lees meer over ons werk voor vrouwenrechten >>

  • Een eerlijke economie
    ActionAid voert in 24 landen campagne tegen belastingontwijking, zo ook in Mozambique. Aan de ene kant gaan we belastingontwijking tegen door onderzoek te doen naar multinationals die de regels omzeilen. Anderzijds lobbyen we bij overheden om een groter deel van het belastinggeld te investeren in publieke voorzieningen. Ook trainen we lokale gemeenschappen en actiegroepen om toe te zien op een juiste besteding van het belastinggeld. Lees meer over onze inzet voor een eerlijke economie >>

  • Een duurzame aarde
    ActionAid vindt dat de lokale bevolking moet profiteren van haar bodemschatten. Daarom informeren we over land- en investeringswetgeving en mobiliseren we lokale gemeenschappen, zodat ze sterk staan in hun onderhandelingen met overheden en bedrijven. Vooral landrechten voor vrouwen zijn cruciaal bij het voorkomen van landroof en verbeteren van hun voedselzekerheid. Lees meer over onze inzet voor een duurzame aarde>>

  • Noodhulp
    ActionAid verleende diverse keren noodhulp na overstromingen in Mozambique. Naast basishulp richten we ons ook op de lange termijn, door mensen in de getroffen gebieden zo snel mogelijk weer zelfredzaam te maken en hun weerbaarheid tegen nieuwe rampen te vergroten. Ook geven we vrouwen een leidende rol, zodat zij ook na de ramp een sterkere positie hebben. Lees meer over onze aanpak van noodhulp >>

Een greep uit de resultaten in Mozambique

  • Een sterke positie

    Met het ‘Women’s Land Rights’-programma (WOLAR) hebben we de economische onafhankelijkheid van vrouwen in Mozambique verbeterd. Zo werden 218 vrouwen tussen 2009 en 2011 verenigd in boerencoöperaties en getraind op het gebied van management, leiderschap, actievoering en belangenbehartiging. Met onze voorlichtingscampagne over landrechten voor vrouwen bereikten we zo’n 6000 mensen. Onder hen ontvingen 2800 specifieke voorlichting en 268 mensen, waaronder 139 vrouwen, werden opgeleid tot juridisch adviseur.

  • Voorlichting voor meisjes

    Door middel van Girls Clubs, verbonden aan scholen, geven we meisjes voorlichting over zaken als het belang van onderwijs, hiv/aids, kindhuwelijken en (seksueel) geweld. Ook kunnen meisjes bij Girls Clubs terecht voor bijles. In Mozambique bereikten we in 2016 meer dan 1400 kinderen met dit project.

  • Een beter inkomen

    In Pebane financierden we in 2016 de ondernemingsplannen van 4 vrouwengroepen. Hierdoor vergrootten we het inkomen van 96 families, waarvan de kinderen nu naar school kunnen gaan. Eerder kregen de vrouwen al les in ondernemersvaardigheden en boekhouden.

  • Sterker tegen geweld

    10 meisjes uit Girls Clubs, en hun leidsters, namen deel aan een driedaagse training waarbij ze zichzelf leerden te beschermen. Ook droegen ze deze kennis over aan de andere meisjes uit de Girls Clubs, waardoor in 2016 in totaal 463 meisjes werden bereikt.
    Lees meer over dit project

  • Radiodebat voor vrouwenrechten

    In 2018 hebben 15 mensen, waaronder 8 vrouwen, deelgenomen aan een radiodebat, waarin werd gediscussieerd over mensenrechten. Het doel van het debat was om mensen bewust te maken van het belang van het versterken van vrouwenrechten, die vaker uitgesloten worden van besluitvorming. In totaal profiteerden 23.400 vrouwen van de radiodebatten.

  • Trainingen over landwetten

    Maar liefst 550 vrouwen kregen in 2018 trainingen over land- en investeringswetten in Mozambique. Door de trainingen begrijpen de vrouwen hun landrechten beter en weten ze hoe ze deze kunnen claimen.

Enthousiast over ons werk in Mozambique?

Doe mee

Partners

ActionAid is sinds 1987 actief in Mozambique. De projecten worden gecoördineerd door het lokale kantoor en uitgevoerd door onze partners. Op deze manier maken we gebruik van de lokale kennis en ervaring, en kunnen bouwen op de sterke relatie die onze partners reeds met de gemeenschappen hebben opgebouwd. Enkele van onze partners in Mozambique:

No description
No description
No description
No description
No description

Doe mee met The 35 Challenge!

 

35%. Dat is het percentage vrouwen dat te maken krijgt met geweld. Wij vinden dat dit overal ter wereld moet stoppen. Jij toch ook? Doe mee aan de challenge en meld je aan! »

Pagina aangepast op 3 juli 2019